
| 21 Aralık 2023 tarihinde, Buenos Aires, Arjantin’deki Temyiz Mahkemesi, Uygur Hakları için Avukatlar, Uygur İnsan Hakları Projesi ve Dünya Uygur Kongresi tarafından başlatılan önemli bir evrensel yargı davasında bir duruşma gerçekleştirdi. Duruşma, Savcının, Türkiye’de eş zamanlı bir evrensel yargı soruşturması devam ettiğine dair yanlış bir kanıya dayanarak soruşturmayı durdurma kararına yapılan itiraz hakkında idi. Hukuki süreç: 16 Ağustos 2022 tarihinde, Arjantin Anayasası’nın 118. Maddesi’nin evrensel yargı hükümleri altında Buenos Aires’te açılan bir ceza şikayetine dayanmaktadır. Bu madde, Arjantin’deki herhangi bir mahkemenin uluslararası suçlarla ilgili şikayetleri yargılamasına olanak tanır. Soruşturma, 4 Ağustos 2023 tarihinde bir engelle karşılaştı. Türkiye’deki Uygur mağdurların avukatları aracılığıyla yaptıkları bir suç duyurusuna dair dair haberlerden etkilenen Savcı, Arjantin’deki işlemleri askıya alma kararı aldı. Bunun üzerine, 14 Kasım 2023 tarihinde, mağdurlar, Savcının kararına dayanarak soruşturma hakiminin kararına itiraz etti. 21 Aralık 2023 tarihinde yapılan duruşmada, Arjantin mahkemeleri önünde sunulan mağdurların vakalarının Türkiye’de değerlendirildiğine dair kanıt olmadığı vurgulandı. Türkiye’de böyle bir davanın, Adalet Bakanı’nın talebi ile başlatılabileceği ve bunun gerçekleşmediği belirtildi. Bu bağlamda, Ali Yıldız tarafindan sunulan amicus curiae önemli bir hukuki perspektif sagladı. Amicus curiae’de Türk Ceza Kanunu hükümlerine göre, evrensel yargı soruşturmasının, Adalet Bakanı’nın açıkça talep etmesi durumunda başlatılabileceğini açıklandı. Yıldız, mağdurların suç duyurularının, insanlığa karşı suçlar ve soykırım gibi uluslararası suçlarla ilgili bu tür soruşturmayı zorlama kapasitesi olmadığını savundu. Ayrıca, Yıldız’ın hukuki görüşü, Çin ve Türkiye arasındaki yakın ilişkiler göz önüne alındığında, böyle bir soruşturmanın Türkiye’de başlatılmasının pek olası olmadığını vurguladı. Duruşmada, ayrıca davanın yeniden açılmasını destekleyen Uluslararası Baro Birliği İnsan Hakları Enstitüsü, İtalyan uluslararası adalet NGO’su STRALI ve Notre Dame Üniversitesi’nin Dini Özgürlük Girişimi tarafından sunulan amicus başvuruları da yer aldı. |