INTERPOL bünyesinde bağımsız ve tarafsız bir organ olan INTERPOL Dosyalarının Kontrolü Komisyonu’nun (CCF), 2023 yılı faaliyet raporu artan iş yükü ve başvuru ve şikayetleri sonuçlandırmada gecikmelere işaret ediyor.

CCF nedir?

CCF kendi Tüzüğü ve INTERPOL Anayasası çerçevesinde faaliyet göstermekte olup yedi bağımsız üye kişisel sıfatlarıyla görev yapmaktadır. Bu üyeler iki daire halinde örgütlenmiştir: uyumluluğu denetleyen ve tavsiyelerde bulunan Denetleme ve Danışma Dairesi ve verilere erişim, düzeltme veya silme için bireysel talepleri işleme koyan Talepler Dairesi. Bu daireler birlikte CCF’nin denetim, danışma ve karar alma görevlerini etkin bir şekilde yerine getirebilmesini sağlar. CCF’nin temel sorumluluğu, kişisel verilerin polis amaçları doğrultusunda işlenmesinin INTERPOL’ün kurallarına ve özellikle temel insan haklarını koruyan uluslararası standartlara uygun olmasını sağlamaktır.

Artan iş yükü

Rapor, 2023 yılında CCF tarafından ele alınan ve son üç yılda hem hacim hem de karmaşıklık açısından belirgin bir artışı yansıtan önemli iş yükünün altını çiziyor. CCF, tarihindeki en yüksek sayı olan ve 2021’den bu yana %70’lik bir artışı temsil eden 2.793 talep almıştır. Bu talepler arasında 1.101 erişim talebi, verilerin düzeltilmesi veya silinmesini talep eden 1.021 şikayet ve önceki kararların gözden geçirilmesi için 557 başvuru yer almaktadır.

Gecikmeler

Erişim talepleri ve şikayetler için kabul edilebilirlik oranları %90’ı aşmıştır. Ancak, davaların yoğunluğu ve giderek karmaşıklaşması işlemlerde gecikmelere yol açmıştır. Erişim taleplerinin %70’i dört aylık yasal süre içinde ve şikayetlerin %85’i dokuz aylık yasal süre içinde çözülmüş olsa da, bazı vakalarda önemli gecikmeler meydana gelmiştir. Erişim taleplerinin yüzde otuzunun tamamlanması ortalama yedi ila sekiz ay sürerken, şikayetlerin yüzde 15’inin çözüme kavuşturulması için 12 ila 15 ay gerekmiştir.

Davaların sonuçları

Rapor ayrıca CCF’nin 2023’teki karar alma sonuçlarını da vurgulamaktadır. İncelenen 500 kabul edilebilir şikayetten %68’i INTERPOL kurallarına uygun bulunmamıştır. Bu vakaların birçoğu siyasi açıdan hassas konuları veya Kırmızı Bültenlerin veya Difüzyonların geçerliliğine ilişkin anlaşmazlıkları içermekte olup CCF’nin uluslararası yasal standartları ve İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ilkelerini tartmasını gerektirmektedir. Bazı durumlarda, NCB’lerin işbirliği yapmaması, geçerliliklerinin teyit edilememesi nedeniyle verilerin silinmesiyle sonuçlanmıştır.

Münferit vakaların ötesinde, Denetleme ve Danışma Dairesi dokuz büyük projeyi incelemiş, üç yerinde kontrol gerçekleştirmiş ve veri koruma standartlarının iyileştirilmesine yönelik tavsiyelerde bulunmuştur. Bu çabalar CCF’nin INTERPOL kurallarına sistemik uyumun sağlanmasındaki daha geniş rolünü yansıtmaktadır.

INTERPOL Dosyalarının Kontrolü Komisyonu (CCF) 2023 raporu, şikayetlerin %15’inde, erişim taleplerinin %30’unda yaşanan gecikmeler ve bazı Ulusal İrtibat Bürolarının işbirliği yapmaması gibi CCF’nin bireylerin haklarını tam olarak koruma kabiliyetini engelleyen kalıcı zorlukların altını çizmektedir.

Bu zorluklar, üye devletler için hesap verebilirlik mekanizmalarını güçlendirecek ve CCF’ye artan karmaşıklık ve talep hacmiyle başa çıkabilmesi için ek kaynak sağlayacak sistemik reformlara duyulan ihtiyacın altını çizmektedir. Bu tür reformlar yapılmadığı takdirde, CCF’nin küresel güvenlik ihtiyaçları ile bireysel hak ve özgürlüklerin korunması arasında denge kurma kapasitesi tehlikeye girebilir. Bu rapor INTERPOL’ün faaliyetlerinin hem etkili hem de adil kalmasını sağlamak için sürekli iyileştirmenin önemini hatırlatmaktadır.

Ali Yıldız önde gelen bir Interpol avukatıdır ve Interpol’ün CCF’sine sunulan veri taleplerinin silinmesini sağlama konusunda başarılı bir geçmişe sahiptir. Herhangi bir Interpol konusunda yardıma ihtiyacınız varsa, lütfen bizimle iletişime geçin.